Cái lạnh của trời Hà Nội và "sức nóng" ở Trung tâm Báo chí

Đêm hôm trước, tôi và cậu phóng viên hẹn nhau đặt chuông đồng hồ 5 giờ sáng dậy, chẳng hiểu sao, 4 rưỡi cậu ta đã lục tục dậy đánh răng rửa mặt, lo cho ngày đầu tiên của chương trình Đại hội. Những ánh sáng đầu tiên của ngày mới chưa kịp xuyên qua màn sương mù đặc trưng của Hà Nội, ánh đèn loang loáng của xe cộ quét rõ những sợi mưa giăng qua đường.

Phóng viên tác nghiệp tại Trung tâm Báo chí.

Trời rét căm căm. Cổng số 3 dành cho báo chí vào Trung tâm Hội nghị quốc gia thấp thoáng bóng các cảnh sát, cảnh vệ và nhân viên an ninh. Để vào được Trung tâm Báo chí, chúng tôi phải qua hai lượt kiểm tra an ninh. Đến nơi đèn điện đã sáng trưng, lác đác các phóng viên trong nước và quốc tế. Ấn tượng đầu tiên của tôi không phải là không gian rộng lớn với sự chuẩn bị chu đáo về điều kiện tác nghiệp mà là sự chăm chú cao độ của các phóng viên. Tiếng lách cách của bàn phím, tiếng trao đổi vội vã bằng nhiều ngôn ngữ và nhịp chân hối hả giống như một bản giao hưởng đặc biệt của nghề báo.

Ngày làm việc đầu tiên, mọi thứ như bị đảo lộn so với dự kiến của chúng tôi. Vì lí do an ninh, phóng viên không thể tiếp cận được nội dung chương trình và giờ giấc làm việc của Đại hội. Sóng điện thoại bị ngắt, wifi cũng không có, chỉ có cách duy nhất liên lạc là bằng zalo và messenger trên máy tính. Trong khi đó ban tổ chức chỉ bố trí cho một số phóng viên cơ quan báo chí chủ lực để tiếp cận hiện trường, còn lại chỉ biết chờ đợi.

Kíp phóng viên của Báo và phát thanh, truyền hình Tuyên Quang trao đổi chuẩn bị cho một buổi phỏng vấn.

Không gian tác nghiệp bị hạn chế, liên lạc khó khăn nên việc liên hệ hay tiếp cận với đoàn đại biểu của tỉnh gần như bất khả thi. Phó Trưởng phòng Thời sự An Thu có kinh nghiệm tác nghiệp tại Đại hội Đảng với 3 kỳ đại hội từ năm 2011. Nhanh nhẹn và hoạt bát, cô "vẽ" cho các thành viên trong đoàn về cách quan hệ để xin thẻ ưu tiên, cách tiếp cận với đại biểu đoàn, đường đi lối lại trong Trung tâm Hội nghị quốc gia và Trung tâm báo chí.

Lãnh đạo và phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Tuyên Quang tại Trung tâm Báo chí.

Tôi bắt gặp Lâm Khoa, một đồng nghiệp quen từ Báo Bình Thuận cũ, nay là Báo Lâm Đồng suýt xoa trong tấm áo mỏng: "Ở đây rất lạnh, tê buốt cả tay chân. Đây là lần đầu em tham dự một sự kiện lớn như vậy, anh chị đồng nghiệp làm việc rất chuyên nghiệp, nhanh nhẹn và nghiêm túc. 2 anh em kiêm cả 4 loại hình báo chí nên cũng áp lực. Dù hạn chế trong tiếp cận đoàn của tỉnh, nhưng chúng em vẫn cố gắng đưa tin thật đầy đủ và kịp thời. Vừa tác nghiệp xong là vào xử lý hậu kỳ gửi về phát thời sự truyền hình hàng ngày, xong xử lý hình ảnh để đăng điện tử… Nói chung rất vất vả nhưng em thấy đây là niềm vinh dự cho bản thân, xem đây là một trải nghiệm và học hỏi thật nhiều khi được cử đi làm sự kiện này".

Khu vực phòng tổng khống chế "dã chiến" của Đài Truyền hình Việt Nam.

Còn phóng viên xinh đẹp Kim Khánh của Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh thường trú tại Hà Nội chia sẻ, đây là lần thứ hai cô được tham gia đưa tin Đại hội Đảng. Mỗi một lần một cảm xúc, kỳ này có số lượng phóng viên tác nghiệp đông hơn nhiều, với hơn 600 người. Khánh cảm nhận được không khí rất chuyên nghiệp và học hỏi được nhiều điều từ chính các đồng nghiệp của mọi miền Tổ quốc. Dù khó khăn về điều kiện tác nghiệp, buổi tối về cô phải tranh thủ nghiên cứu kỹ các dự thảo văn kiện Đại hội để có phương án tác nghiệp hàng ngày một cách kịp thời, chính xác.

Phóng viên tập trung sản xuất tin bài cho sự kiện đang diễn ra.

Không khí tại Trung tâm Báo chí còn được hâm nóng bởi sự hiện diện của đông đảo phóng viên quốc tế. Họ đặc biệt ấn tượng với tốc độ cập nhật của các báo điện tử Việt Nam. Phóng viên Phimmeuang Tulayphet đến từ báo Pasaxon (Lào) bày tỏ đặc biệt ấn tượng với khu vực làm việc dành cho phóng viên nước ngoài khi hệ thống thiết bị rất thuận tiện, hiện đại. Ban Tổ chức trang bị đầy đủ máy tính để bàn, laptop và các thiết bị hỗ trợ; hướng dẫn, giúp đỡ nhiệt tình đã giúp phóng viên tác nghiệp, truyền tải tin tức về Lào một cách thuận tiện nhất. "Tôi thực sự ngạc nhiên. Các bạn không chỉ làm báo, các bạn đang làm nội dung số một cách cực kỳ chuyên nghiệp. Tốc độ truyền tải thông tin tại Đại hội này là rất ấn tượng".

Những bữa cơm trưa và giấc ngủ vội

Phía sau những bản tin nóng hổi trên truyề hình, phát thanh và những giao diện đẹp mắt là một thực tế mà chỉ người trong cuộc mới hiểu. Tại Trung tâm Báo chí, khái niệm "giờ nghỉ trưa" dường như đã bị xóa khỏi từ điển của phóng viên. Gần 12 giờ trưa, khi các đại biểu được nghỉ cũng là lúc áp lực của báo điện tử đẩy lên đỉnh điểm. Đây là giờ vàng để tổng thuật phiên làm việc buổi sáng và chuẩn bị cho các bài phân tích sâu.

Miệt mài với những dòng tin tức.

Thay vì về khách sạn hay tìm chỗ nghỉ ngơi, nhiều phóng viên bám trụ tại Trung tâm Báo chí, miệt mài gõ bàn phím. Những chiếc ghế băng, hay thậm chí là mặt bàn làm việc, trở thành nơi ngả lưng tạm bợ trong 10-15 phút. Có những nhóm phóng viên ảnh trực sẵn ở các vị trí đẹp từ trước cả tiếng đồng hồ chỉ để chọn được một khoảnh khắc lãnh đạo Đảng, Nhà nước.

Những giấc ngủ vội của phóng viên trước giờ làm việc buổi chiều.

Tại các booth (gian) dành cho các tờ báo chủ lực của Trung ương như VTV, VOV, Nhân Dân, không khí còn khẩn trương hơn. Các kỹ thuật viên phải lên kế hoạch dựng các khu vực tác nghiệp, bố trí hệ thống kỹ thuật trước cả tháng trời. Những phóng viên VOV với chiếc máy ghi âm nhỏ gọn len lỏi khắp các hành lang, chắt chiu từng âm thanh hiện trường, từng lời phỏng vấn tâm huyết của các đại biểu để mang lại cảm xúc chân thực nhất cho thính giả.

Phóng viên làm việc tại bất cứ địa hình nào để có thể đưa tin tức một cách nhanh nhất.

Mỗi phiên Đại hội, họ thường phải đến sớm hơn các biên tập viên, phóng viên và phát thanh viên để kiểm tra tín hiệu vệ tinh, kết nối đường truyền. Anh Huỳnh Thăng Long, Phó Giám đốc Trung tâm Sản xuất và lưu trữ chương trình Đài Tiếng nói Việt Nam xác định là một đài quốc gia, không được phép sai sót về kỹ thuật, nên riêng đường truyền, anh phải cho bố trí các phương án dự phòng lên đến 400% để đảm bảo an toàn cho sóng, từ vệ tinh, đường truyền internet, thậm chí còn trích cả tiếng của Đài Truyền hình Việt Nam để sẵn sàng thay thế khi gặp sự cố.

Các booth dành cho các tờ báo chủ lực của Trung ương.

Rời Trung tâm Báo chí khi trời đã sập tối, nhìn lại tòa nhà thấy đèn vẫn sáng rực với hàng trăm con người đang miệt mài cống hiến, cùng nhau lưu lại những tư liệu sống động về một Việt Nam đang vươn mình mạnh mẽ. Tôi cảm thấy tự hào về nghề nghiệp mình đã chọn. Mỗi bài viết, mỗi khung hình, mỗi âm thanh xuất phát từ đây không chỉ là tin tức, mà còn là niềm tin, là kỳ vọng của các cơ quan báo chí vào đội ngũ phóng viên chúng tôi. Chúng tôi đều hiểu rằng, tại một sự kiện có tầm vóc lịch sử như Đại hội Đảng, chậm một giây là lỗi nhịp với dòng chảy của đất nước.

Việt Hòa