Sau sáp nhập, xã Trung Hà có địa bàn rộng, dân cư phân tán, việc tiếp cận thông tin ở các thôn bản xa vẫn còn khoảng cách nhất định. Dù từ năm 2024 đến nay không phát sinh vụ việc tảo hôn nào, chính quyền địa phương tuyệt đối không chủ quan. Nguy cơ học sinh nghỉ học kéo dài hay thanh thiếu niên sống chung như vợ chồng vẫn tiềm ẩn. Do đó, xã xác định phòng ngừa phải bắt đầu sớm, giải quyết ngay từ khi manh nha, kiên quyết không để rơi vào tình thế “chuyện đã rồi”.

Tại Trường PTDTBT Tiểu học và THCS Trung Hà – nơi có hơn 1.300 học sinh phần lớn là con em đồng bào Tày, Dao, kiến thức về Luật Hôn nhân và Gia đình, chăm sóc sức khỏe sinh sản không còn là những bài giảng khô cứng. Nhà trường đổi mới bằng các tiểu phẩm sân khấu hóa, hội thi tìm hiểu pháp luật, diễn đàn “Tuổi trẻ nói không với tảo hôn” và lồng ghép trong môn Giáo dục công dân, Sinh học, tiết kỹ năng sống.

Qua các buổi tuyên truyền, giúp người dân nâng cao nhận thức về tác hại của tảo hôn, kết hôn cận huyết.

Bà Vũ Thị Nhung, Phó Hiệu trưởng nhà Trường PTDTBT Tiểu học và THCS Trung Hà cho biết, các thầy cô chủ nhiệm và quản lý bán trú thường xuyên gần gũi, nắm bắt tâm tư học sinh. Hễ phát hiện dấu hiệu yêu sớm hay nguy cơ bỏ học giữa chừng, giáo viên lập tức trò chuyện, đồng thời phối hợp với chính quyền và gia đình để can thiệp kịp thời. Nhờ đó, học sinh nâng cao ý thức tự bảo vệ và yên tâm bám lớp.

Song song với nhà trường, UBND xã thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa Công an xã, Trạm Y tế và các đoàn thể. Thiếu tá Quan Văn Sơn, Trưởng Công an xã cho biết lực lượng chức năng luôn rà soát biến động nhân hộ khẩu, theo dõi sát các trường hợp thanh thiếu niên có biểu hiện bất thường để chủ động ngăn chặn.

Tảo hôn ở vùng đồng bào dân tộc miền núi xã Trung Hà đã được đẩy lùi.

Ở cơ sở, đội ngũ y tế thôn bản, cô đỡ, già làng và người có uy tín là những “mắt xích” quan trọng. Đội ngũ này luôn bám sát từng hộ dân, khéo léo lựa lời giải thích cái sai, cái hại của việc kết hôn sớm khi đi tiêm chủng, thăm khám. Cùng với đó, Hội Phụ nữ và Đoàn Thanh niên đẩy mạnh tuyên truyền qua nhóm Zalo, mạng xã hội, đưa tiêu chí không tảo hôn vào hương ước, quy ước thôn bản.

Ông Ma Văn Đội, Phó Chủ tịch UBND xã khẳng định: Trung Hà kiên trì lấy vận động, thuyết phục và hỗ trợ sinh kế, đào tạo nghề làm trọng tâm. Song, với các hành vi cố tình vi phạm, ép buộc kết hôn hoặc xâm hại tình dục trẻ em, xã sẽ xử lý nghiêm minh theo quy định pháp luật.

Sự kết hợp đồng bộ giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng  đang tạo nền tảng vững chắc để đồng bào Trung Hà thay đổi nếp nghĩ. Con đường đến trường được giữ vững chính là điểm tựa để mỗi đứa trẻ vùng cao trưởng thành toàn diện và tự quyết định tương lai của mình.

Bài, ảnh: Thanh Thùy